2026/UM.I-1171 - Karar Tarihi: 22.04.2026
📌 Olay
Kamu İhale Kurumu tarafından incelenen olayda, bir sağlık müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen tıbbi malzeme alımı ihalesinde, teknik şartnamede yer alan cihaz ağırlığı kriterinin rekabeti engelleyip engellemediği değerlendirilmiştir.
İhale kapsamında “Set Pompa Standart İnfüzyon” cihazları için:
👉 “Cihazın maksimum ağırlığı 500 gram olmalıdır”
şeklinde düzenleme yapılmıştır.
⚖️ Başvuru Sahibinin İddiası
Başvuru sahibi özetle;
- Teknik şartnamedeki 500 gram şartının yalnızca belirli bir markayı işaret ettiğini,
- Düzenlemenin piyasadaki diğer cihazları dışarıda bıraktığını,
- Pil ağırlığının dahil olup olmadığının belirtilmediğini,
- Bu nedenle rekabetin engellendiğini
ileri sürmüştür.
🔍 KİK İncelemesi ve Tespitler
Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan incelemede;
- Teknik şartnamede cihazın maksimum ağırlığının 500 gram olması gerektiği, ancak ağırlığın pil dahil mi hariç mi olduğunun belirtilmediği,
- Konuyla ilgili teknik görüş talep edildiği, teknik görüşte piyasadaki cihazların batarya dahil ağırlıklarının genellikle 1,36 kg ile 1,7 kg arasında olduğu,
- 500 gram şartını yalnızca “Q Core Sapphire” marka cihazın karşıladığı
tespit edilmiştir.
📊 Hukuki Değerlendirme
KİK kararında özellikle şu düzenlemeler esas alınmıştır:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu
- Madde 5: Rekabet ve eşit muamele ilkesi
- Madde 12: Teknik şartnamelerde belirli marka veya modeli işaret eden düzenleme yapılamaz.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
- Teknik kriterler rekabeti engelleyici nitelikte olamaz.
- Şartnameler fırsat eşitliğini sağlamalıdır.
Bu kapsamda Kurul;
👉 Teknik şartnamede yer alan 500 gram sınırının fiilen tek bir markayı işaret ettiğini, piyasadaki diğer ürünleri dışarıda bırakarak rekabeti daralttığını değerlendirmiştir.
🚨 Kritik Nokta: Teknik Şartname Hazırlarken Dikkat
Kararın en önemli mesajı şudur:
👉 Teknik şartname hazırlanırken “ölçü”, “boyut”, “ağırlık”, “kapasite” gibi kriterler doğrudan veya dolaylı şekilde belirli bir markayı işaret edecek biçimde düzenlenemez.
Eğer teknik kriter;
Piyasadaki ürünlerin büyük kısmını dışarıda bırakıyorsa, tek bir ürüne avantaj sağlıyorsa, objektif gerekçeye dayanmıyorsa bu durum rekabeti engelleyici kabul edilir.
❗ Sonuç (KİK Kararı)
Kamu İhale Kurumu, Teknik şartnamedeki ağırlık kriterinin belirli bir markayı işaret ettiğine, rekabetin ve fırsat eşitliğinin zedelendiğine karar vermiştir.
Sonuç olarak:
👉 İhalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarının iptaline karar verilmiştir.
💡 Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bu karar uygulama açısından önemli mesajlar içeriyor:
- Teknik şartnameler marka tarif edecek şekilde hazırlanmamalıdır.
- Ölçü ve ağırlık kriterleri objektif olmalıdır.
- Teknik düzenlemeler rekabeti daraltmamalıdır.
- İdareler teknik ihtiyaçlarını somut gerekçelerle açıklayabilmelidir.
- Şartname hazırlanırken piyasadaki alternatif ürünler dikkate alınmalıdır.
KİK Kararının Tam Metnini Aç
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2026/017
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 22.04.2026
Karar No : 2026/UM.I-1171
BAŞVURU SAHİBİ:
Hayrettin Çıtak,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/205161 İhale Kayıt Numaralı “9 Kalem Tıbbi Malzeme” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 12.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “9 Kalem Tıbbi Malzeme” ihalesine ilişkin olarak Hayrettin Çıtak’ın 20.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 11.03.2026 tarih ve 210616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/741 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
Söz konusu ihalenin 1 ve 2’nci kısmındaki “Set Pompa Standart İnfüzyon” cihazına ilişkin düzenlemelerin açıkça belirli bir üreticiyi ve markayı işaret ettiği, Teknik Şartnamenin 17’nci maddesinde yer alan “Taşıma kolaylığı açısından cihazın maksimum ağırlığı 500 Gr olmalıdır.” düzenlemesinde belirtilen özelliğin sadece “Q Coresapphire” markasında bulunduğu, istenen ağırlığa pilin dâhil olup olmadığı hususunun net olmadığı, bahse konu düzenlemelerin tek markaya yönelik olduğu ve başka isteklilerin teklif vermesini engelleyerek rekabetin oluşmasını engellediği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.
(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …
6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.
(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir…” hükmü yer almaktadır.
Tek Kanallı İnfüzyon Pompa Seti Teknik Şartnamesi’nin 17’nci maddesinde “Taşıma kolaylığı açısından cihazın maksimum ağırlığı 500 gr olmalıdır.” düzenlemesi
Tek Kanallı Işıktan Korumalı İnfüzyon Pompa Seti Teknik Şartnamesi’nin 17’inci maddesinin 17 numaralı alt bendinde “17) Taşıma kolaylığı açısından cihazın maksimum ağırlığı 500 gr olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idarelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca gerçekleştirecekleri ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, alınacak malın teknik kriterleri ile özelliklerine ihale dokümanının ayrılmaz bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, kural olarak teknik şartnamelerde belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, belirli bir marka veya modele yönelik spesifik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Söz konusu ihalenin 1’inci kısmını oluşturan “Set Pompa Standart İnfüzyon” kalemi ile 2’inci kısmını oluşturan “Set Pompa Standart İnfüzyon (Renkli)” kalemindeki cihazlara ait Teknik Şartnamelerin yukarıda yer verilen maddelerinde, bahse konusu cihazların maksimum ağırlıklarının 500 gr olması gerektiği yönünde düzenleme yer aldığı, cihazların ağırlıklarının pil dâhil ya da hariç olduğuna dair ise herhangi bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.
Başvuru sahibinin, mezkûr düzenlemenin tek bir markaya işaret ettiği bu nedenle ihaleye katılımı daralttığı iddiası ile cihazın ağırlığının pil dâhil ya da hariç mi olduğunun belirtilmemesinin istekliler açısından karmaşaya neden olacağı yönündeki iddiasını değerlendirmek amacı ile Ege Üniversitesi Rektörlüğü’nden 09.04.2026 tarihli yazı ile teknik görüş talep edilmiş,
16.04.2026 tarihli cevabi yazıda “Rektörlüğümüz Yazı İşleri Şube Müdürlüğünün Başhekimliğimize gönderdiği 10.04.2026 tarihli ve 2991439 sayılı yazısı ve eki ekte incelenmiş olup, Ege Üniversitesinde kullanılan infüzyon pompalarının teknik şartnamelerinde cihazın ağırlığı bataryası ile hesaplanarak eklenmiştir. Tüm cihazların kullanım kılavuzlarında bataryası ile olan total ağırlığı mevcuttur. Şartname cihazın bataryası ile ağırlığını kapsayacak şekilde hazırlanmalıdır.
Midray :1,7 kg batarya ile
Braun : 1,36 kg batarya ile
Ermind : 1,55 kg batarya ile
Q Core Sapphire bataryasız 466 gr (Şartnamede adı geçen) olarak değerlendirilmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen teknik görüşten de anlaşıldığı üzere söz konusu cihazların şartnamelerinin batarya dâhil ağırlıklarını belirtir şekilde hazırlanması gerektiği, itirazen şikâyete konu ihalenin 1 ve 2’inci kısmında yer alan cihazların maksimum ağırlıklarının 500 gr olması gerektiği yönündeki teknik özelliğin “Q Core Sapphire” adlı markayı işaret ettiği; Teknik Şartname’de belirlenen ağırlığın batarya ile 1,36 kg ila 1,7 kg arasında ağırlığa sahip olan piyasadaki diğer cihazları dışarda bıraktığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısmının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci ve 2’nci kısımlarının iptaline,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
